Tematy na ustną maturę z języka polskiego
w Liceum Ogólnokształcącym w Krzywiniu
oraz Uzupełniającym Liceum Ogólnokształcącym dla
Dorosłych w Krzywiniu
w roku szkolnym 2007/2008
1. „Poeta – syn tysiąclecia czy dziecię wieku”? Przedstaw różne rozstrzygnięcia tego dylematu w poezji XIX i XX wieku.
2. Artysta jako bohater literacki. Zaprezentuj temat na podstawie wybranych utworów 2-3 epok literackich.
3. Motyw cierpienia i buntu przeciw Bogu w wybranych utworach literackich. Omów temat przywołując przykłady z 2-3 epok literackich.
4. Dramat stanowi bardzo ważną część dorobku polskiej literatury. Na wybranych przykładach wykaż jego przemiany i związek z najważniejszymi sprawami narodowymi.
5. „Rozum, wola, serce ...” Rozważ źródła potęgi i małości człowieka oraz przyczyny jego zwycięstwa i klęski.
6. Jak artyści przedstawiali Boga w różnych epokach? Porównaj wybrane koncepcje literackie i plastyczne.
7. Motyw Chrystusa w literaturze i sztuce. Omów na podstawie wybranych przykładów z różnych epok literackich.
8. „Służyć poczciwej sławie”, „być lisem i lwem”, „pracować u podstaw”. Odwołując się do wybranych lektur oceń różne modele patriotyzmu przedstawione w literaturze i wiążący się z nimi typ bohatera.
9. Czy Polacy potrafią śmiać się z siebie? Przedstaw demaskatorską rolę literatury przywołując przykłady z różnych epok literackich.
10. Motyw cierpienia w literaturze i różne jego podłoża. Omów problem na podstawie wybranych utworów kilku epok literackich.
11. Literackie obrazy samotników. Porównaj przykłady z różnych epok literackich.
12. Przyroda – zdumiewająca, groźna, tajemnicza, piękna..... Omów różnorodność obrazów przyrody w tekstach literackich.
13. Indywidualiści, szaleńcy, dziwacy.... Przedstaw sylwetki bohaterów literackich z dwóch - trzech epok.
14. Różnorodność relacji pomiędzy rodzicami a dziećmi. Przeanalizuj problem na wybranych przykładach z literatury i filmu.
15. Urszulka i Anka – dokonując analizy porównawczej wybranych trenów Jana Kochanowskiego i Władysława Broniewskiego, zaprezentuj kreację bohaterów.
16. Pamiętnik bohatera literackiego jako sposób ukazania rzeczywistości. Omów problem, analizując wybrane utwory np. B. Prus „Lalka”, H. Sienkiewicz „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela” S. Żeromski „Ludzie bezdomni”.
17. Miłość jako przyczyna cierpienia bohaterów literackich. Zaprezentuj na wybranych przykładach z dwóch – trzech epok literackich.
18. Emigracja i emigranci tematem literatury i sztuki. Omów na wybranych przykładach z co najmniej dwóch epok literackich.
19. Ojczyzna ponad wszystko. Wybierz i zaprezentuj te spośród utworów literatury polskiej, które mogą być lekcją patriotyzmu dla młodego pokolenia XXI wieku.
20. „Mierząc się z przeszkodami człowiek poznaje siebie” (A. Saint-Exupery) – postawa człowieka w obliczu cierpienia i problemów społecznych oraz narodowych.
21. Władza – zaszczyt, zobowiązanie, siła niszcząca... . Przeanalizuj problem przywołując wybrane dzieła literackie.
22. Ars moriendi – sztuka pięknego umierania i jej obrazy w literaturze. Omów na wybranych przykładach różnych epok literackich.
23. Brzydota w literaturze i innych dziedzinach sztuki – przekora, nowa estetyka czy moda? Wskaż i omów wybrane przykłady.
24. Niedola dziecka – częsty motyw w literaturze polskiej. Omów problem na wybranych utworach dwóch – trzech epok literackich.
25. Topos „poety przeklętego” na przestrzeni epok. Omów przywołując wybrane przykłady literackie.
26. Przyjaźń i jej rola w życiu człowieka – przedstaw motyw, analizując wybrane przykłady z różnych epok literackich.
27. Motyw vanitas w dziełach literackich i plastycznych. Przedstaw wykorzystując dzieła różnych epok.
28. „Tak to rozwaga czyni nas tchórzami” – słowa Hamleta uczyń punktem wyjścia w swoich rozważaniach o roli strachu w życiu człowieka. Analizując, przywołaj stosowne utwory z różnych epok literackich.
29. „Kobiety o kobietach” w świetle polskiej literatury współczesnej. Omówienie i analiza wybranych przykładów.
30. Funkcje stylizacji modlitewnych w literaturze różnych epok. Omów na wybranych przykładach.
31. Bunt i ofiara – konieczność, przejaw szaleństwa, świadectwo wrażliwości. Zaprezentuj swój sąd, analizując wybrane przykłady literackie.
32. Folklor jako inspiracja pisarzy w różnych epokach. Omów na wybranych przykładach.
33. Malarstwo renesansowe inspiracją polskich poetów współczesnych. Omów zagadnienie, analizując wybrane przykłady.
34. Historia jako temat i jako pretekst w polskiej epice XIX i XX wieku. Przeanalizuj wybrane utwory.
35. Duchy, zjawy, diabły w literaturze i sztuce. Na wybranych przykładach omów sposoby ich kreacji oraz pełnione funkcje.
36. Katastroficzne wizje i obrazy zagłady w dziełach literackich i filmowych. Przeanalizuj wybrane przykłady.
37. Biografia jako klucz do odczytania twórczości pisarza. Opracuj temat, analizując wybrane przykłady.
38. Postać kobiety fatalnej w literaturze polskiego pozytywizmu, Młodej Polski i Dwudziestolecia Międzywojennego. Omów analizując wybrane przykłady.
39. Rodzina – mała ojczyzna. Omów zagadnienie przywołując utwory wybranych epok literackich.
40. Obraz polskich dworków szlacheckich w polskiej literaturze. Przedstaw ich różnorodność analizując wybrane przykłady.
41. Echa powstania styczniowego w wybranych utworach literackich. Omówienie i analiza.
42. Bunt i ofiara – konieczność, przejaw szaleństwa, świadectwo wrażliwości. Zaprezentuj swój sąd o bohaterach romantycznych i ich spadkobiercach analizując wybrane przykłady.
43. Ukaż różne sposoby wykorzystywania motywu ikaryjskiego w poezji, prozie i malarstwie.
44. Obraz dzieci w nowelach i malarstwie polskim doby pozytywizmu. Omów temat odwołując się do wybranych przykładów z literatury i malarstwa.
45. Mickiewicz w Wielkopolsce. W swoim omówieniu uwzględnij listy poety, analizę stosownych utworów literackich oraz prace badawcze.
46. Różne środowiska – różne sposoby komunikowania się np. gwara uczniów szkół średnich, kibiców sportowych, informatyków – komputerowców, itp. Omów na wybranych przykładach.
47. Wielkopolska korzysta z pomocy najlepszych i najbardziej znanych specjalistów od promocji – Adama Mickiewicza, Galla Anonima i Melchiora Wańkowicza. W swoim omówieniu uwzględnij analizę stosownych utworów literackich, listy oraz prace badawcze.
48. Zbrodnia i zbrodniarze tematem literatury i sztuki. Omów na wybranych przykładach co najmniej z dwóch – trzech epok literackich.
49. Omów sposób funkcjonowania ludowej koncepcji pełni człowieczeństwa w II cz. „Dziadów” i w balladach A. Mickiewicza.
50. Ukaż różne oblicza miłości w twórczości A. Mickiewicza i A. Fredry.
51. Ukaż różne sposoby ujęcia toposu miłości na wybranych przykładach literackich.
52. Dokonując analizy języka różnych reklam, wyjaśnij jaki obraz świata one kreują.
53. Gwara jako wyraz tożsamości (identyfikacji) regionalnej. Analiza wybranych tekstów gwarowych, dawnych i współczesnych, literackich i mówionych.
54. Obrzędy i obyczaje ludowe w literaturze. Omów sposoby ich przedstawiania i funkcje w wybranych utworach.
55. Porównaj trzy spojrzenia na wieś polską – w „Placówce” B. Prusa, w „Weselu” S. Wyspiańskiego i w „Chłopach” W.S. Reymonta.
56. Zapożyczenia językowe. Omów problem i oceń zasadność (celowość) zapożyczeń w języku polskim.
57. Język w domu, w pracy i w szkole – czy to ten sam język polski ? Zanalizuj przykłady i cechy odmian współczesnej polszczyzny.
58. „Cierpienie jest nauczycielem”. Zinterpretuj myśl Ajschylosa w oparciu o wybrane dzieła literackie.
59. Człowiek XX w. w systemach totalitarnych – faszyzmu i stalinizmu. Omów problem interpretując stosowne utwory (np. Borowski, Grudziński, Nałkowska, Moczarski i inni).
60. Twój region w polskiej geografii życia literackiego i kulturalnego (np. zjawiska, postaci, dzieła i in.). Przywołaj wybrane przykłady i uzasadnij wybór.
61. Metamorfoza bohatera i jej sens w literaturze. Omów na przykładach wybranych utworów z dwóch – trzech epok literackich.
62. „Być albo mieć” to alternatywa, przed którą staje każdy człowiek. Scharakteryzuj bohaterów literackich i filmowych, którzy dokonywali takich wyborów.
63. Różne oblicza wsi w literaturze polskiej. Omów na podstawie wybranych przykładów z różnych epok literackich.
64. Miłość – siła budująca czy niszcząca. Przeanalizuj problem na wybranych przykładach z literatury i filmu.
65. Obraz dzieci w nowelach i malarstwie polskim doby pozytywizmu. Omów temat odwołując się do wybranych przykładów z literatury i malarstwa.
66. „Uczę się ciebie człowieku, powoli się uczę, powoli, od tego uczenia trudnego raduje się serce i boli.” Rozważ myśl Jerzego Lieberta, odwołując się do wybranych dzieł Paulo Coelho i własnych przemyśleń.
67. Język prasy. Omów różne odmiany stylu publicystycznego i scharakteryzuj ich funkcje.
68. Omów pochodzenie nazw miejscowych twojego regionu.
69. Opisz mechanizmy powstawania błędów językowych na podstawie analizy przykładów radiowych, telewizyjnych, czasopiśmienniczych.
70. „Dlaczego nie mogą być razem ?” Ukaż problem przywołując wybrane pary kochanków różnych epok.
71. Historia narodu polskiego w literaturze i malarstwie. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
72. Motyw Stabat Mater Dolorosa w sztuce. Przedstaw na wybranych przykładach literackich, plastycznych i muzycznych.
73. Słowa NON OMNIS MORIAR uczyń kluczem do odczytania wybranych tekstów Jana Pawła II.
74. Miłość jako doświadczenie w biografii bohaterów romantycznych i pozytywistycznych. Omów temat na podstawie wybranych przykładów literackich.
75. Dzieło literackie a jego filmowa adaptacja. Omów zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów.
76. Ukaż różne sposoby funkcjonowania toposu arkadii w wybranych utworach literackich.
77. Wulgaryzmy i barbaryzmy – ich miejsce i funkcje w literaturze i języku. Omów na podstawie wybranych przykładów.
78. Tak mówią znani Polacy. Charakterystyka języka dwóch – trzech przedstawicieli świata polityki, show businessu – na podstawie analizy zgromadzonego materiału (teksty prasowe i/lub nagrania).
79. Perswazja językowa jako narzędzie gry politycznej. Dokonaj analizy wybranych materiałów wyborczych.
80. Błąd językowy jako źródło komizmu. Analiza wybranego materiału językowego, np. tekstów zapożyczonych, zeszytów uczniowskich, tekstów kabaretowych, przemówień polityków i in.
81. Tren jako gatunek literacki. Omów ewolucję gatunku, analizując przykłady z różnych epok literackich.
Opracowanie: Małgorzata Durek, Renata Kołak